شورای مشورتی کودکان و نوجوانان

تصور درست از آنچه کودک و نوجوان می‌خواهد بداند و ابعاد آن و شیوۀ بیانی که برای او قابل درک است از همان ابتدای کار ضرورت مشورت با کودکان و نوجوانان ده تا شانزده سال ایرانی را برای ما روشن ساخت. شورای مشورتی شکل گرفت و مشاوران نوجوان به کمک نویسندگان آمدند.

این مشاوران مقاله‌ها را می‌خواندند و نظر می‌دادند. دربارۀ محتوای مقاله‌ها به بحث و مشورت می نشستند، و گاه دربارۀ موضوعی به کار تحقیقی می‌پرداختند. نظر و عکس العمل آنها نسبت به مقاله‌ها همواره راهگشا بود. در آغاز، حدود ۲۵ نفر بودند، ولی شمار آنها تا ۹۰ نفر افزایش یافت. در هر فصل، برایشان یک جلسه ترتیب داده می شد و در تابستان، کارگاه مطالعاتی، تحقیقاتی و اجرایی داشتند. این کارگاهها در مردادماه ، که جلسات گروههای تخصصی تعطیل بود، برگزار می‌شد. ما نویسندگان مقاله‌های فرهنگنامه از اعضای شورای مشورتی بسیار آموختیم. فهمیدیم که مطالب کتابهای درسی نباید در مقاله‌های فرهنگنامه تکرار شود. فهمیدیم که نسل جوان می‌خواهد مسائل جهان را درک کند. برای او درک تفاوت میان جهانی‌شدن و جهانی‌سازی همان‌قدر مهم است که برای یک سیاستگذار اقتصادی. او می‌خواهد تأثیر پیشرفت در رشته‌های مختلف علوم را در ابعاد بزرگ و نیز عوامل تأثیرگذار بر آن را بشناسد.

این نگرش سبب شد ما از همۀ دوستانی که برای تأسیس یا کار در کتابخانه‌های روستایی به سرارسر کشور  می‌رفتند درخواست کنیم که پرسش‌های کودکان ونوجوانان را جمع‌آوری کنند و به ما برسانند. اختلاف زیادی میان پرسشهای آنان با اعضای شورای مشورتی ندیدیم و این خود سبب تقویت کار شورای مشورتی شد.

جلسه دوره جدید شورای مشورتی در محل کتابخانه تخصصی فرهنگنامه برگزار شد. برای این دوره حدود ۴۰ نفر از نوجوانان اعلام آمادگی کرده اند که از این تعداد ۲۰ نفر در جلسه اول شرکت کردند. شرکت کنندگان شامل: ۱۰ نفر دانش آموز دوره ابتدایی، ۴ نفر دوره اول دبیرستان و ۶ نفر دوره دوم دبیرستان بودند.

اداره جلسه با همکاران فرهنگنامه خانم ها پروین فخاری نیا و پروین آقائی بود. در این جلسه با برنامه ریزی قبلی دو نفر از اعضای قبلی شورای مشورتی خانم ها ماهگل کازری و مینا امیدی همراه بودند. انتظار می رود همراهی جوانان در برگزاری جلسه های شورای مشورتی فضا را شاداب تر کند.

بسیاری از نوجوانان این دوره شورای مشورتی یا اصلا با فرهنگنامه آشنایی ندارند و یا بسیار آن را کم می شناسند. به همین دلیل همکاران برگزارکننده، زمانی را به معرفی فرهنگنامه اختصاص دادند. سپس هر یک از بچه ها به ورق زدن جلدی از فرهنگنامه و جستجو در مطالب و عکسهای آن پرداخت.

مدخل های ارجاعی نگاه کنید به …. نظر چند نفر از بچه ها را به خود جلب کرده بودند و سوالشان بود. چند نفر دلیل نداشتن فهرست را پرسیدند. تعدادی از بچه ها مقاله ها را با عنوان هایی از کتاب درسی خود مقایسه کردند، یکی دو نفر تصویر کتاب درسی را در موضوعی خاص گویاتر و واضح تر می دانستند. مشارکت تعدادی از بچه ها در پرسش و پاسخ ها خوب بود و تعدادی هم در بحث ها شرکت نکردند.

اتفاق جالب و بسیار خوب جلسه، حضور سرکار خانم ایران گرگین ،سرویراستار فرهنگنامه، در ابتدای جلسه، میان بچه ها بود که از آنها خواستند مقاله ای را در هر جلدی از فرهنگنامه که مایلند انتخاب کنند و بادقت بخوانند و نظرشان را در موردش بنویسند.

البته با توضیح برگزارکنندگان جلسه متوجه شدند که بچه ها تقریبا اصلا فرهنگنامه را نمی شناسند و سفارشی به مطالعه و شناختنش کردند. برای این منظور در پایان جلسه تعدادی از بچه ها مقاله ای را انتخاب کردند و کپی مقاله را در اختیارشان قرار گرفت تا برای جلسه بعد بخوانند و درباره آن نظر دهند.

اتفاق خوب دیگر، امکان حضور والدین بچه ها در یکی از اتاقهای فرهنگنامه بود که آنها نیز با در اختیار داشتن جلدهای فرهنگنامه برای مطالعه به نوبه خود با این کتاب و فضای فرهنگنامه آشنا شدند.

دو نفر از مادران که با فرهنگنامه آشنا بودند صحبتی عمومی کردند و پدر یکی از بچه ها که با شورا همکاری می کند آنان را به بازی دعوت کرد و فضایی متفاوت ایجاد کرد. می توان در جلسه های بعدی از همکاران گروه ترویج فرهنگنامه نیز برای آشنایی اولیای بچه ها و پاسخ سوالاتشان بهره گرفت.