کَنیسه (کِنشت)

کَنیسه (کِنشت) عبادتگاه و مرکز آموزش و محل گردهمایی یهودیان است. کنشت در زبان عبری به معنای محل تجمع است. ازاین‌رو، این واژه هم به مکان عبادت گفته می‌شود و هم به اجتماع یهودیانی که گرد هم می‌آیند.

کعبۀ زردشت

کعبۀ زردشت بنایی است به‌شکل مکعب در محوطۀ باستانی نقش‌ رستم، در 66 کیلومتری شمال شرقی شیراز. این بنا در مقابل آرامگاههای شاهان هخامنشی، در نزدیکی محوطۀ باستانی تخت جمشید قرار دارد و پیرامون آن دیواری مربوط به دورۀ ساسانیان (226-652 م) دیده می‌شود.

اِستِر وَ مُردِخای، مَقبَره

اِستِر وَ مُردِخای، مَقبَره بنایی کوچک است در شهر همدان، که از زیارتگاههای مهم یَهودیان است. این بنا که در قرن هفتم هجری قمری ساخته شده است، ساختمانی است ساده با درِ سنگی کوتاه به ارتفاع نزدیک به یک متر. بر دیوارها نوشته‌هایی به زبان عِبری گَچ‌بُری شده است. زیر گنبد کوچک آجری این زیارتگاه دو صندوق چوبی مُنَبَت‌کاری‌شده، به نشانۀ دو قبر، دیده می‌شود. یهودیان اعتقاد دارند در یکی از دو قبر این زیارتگاه زنی به‌نام اِستِر، و در دیگری عموی او، به‌نام مُردِخای، به خاک سپرده شده‌اند.

اَرگ

اَرگ مکان استقرار بناهای حکومتی است که در مرکز شهرهای قدیم یا درون قلعه‌های بزرگ قرار داشت و کاخ پادشاه یا حکمران، سازمانهای دولتی، خزانه و زندان شهر را دربرمی‌گرفت. شهرهای قدیم ایران معمولاً از سه بخش اصلی تشکیل می‌شدند: حومه، شهرستان و ارگ. حومه یا رَبَض، بخش بیرونی شهر را تشکیل می‌داد که بازارها و کاروانسراهای شهر در آن قرار داشتند. شهرستان یا شارِستان بخش میانی شهر بود که خانه‌های مردم شهر را دربرمی‌گرفت. ارگ یا اَرک، که کُهندِژ یا قُهَندِز نیز نامیده می‌شد، در مرکز شهر جای داشت و بخش اداری و انتظامی شهر را در خود جای می‌داد.